Türkiye'nin ilk MS Yaşam Merkezi bütüncül bakım modeliyle hizmette

Bilge Türk | Medicentert Tv

KONYA, TÜRKİYE — Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesinde kurulan MS Yaşam Merkezi, multipl sklerozla yaşayan bireylere nöroloji, rehabilitasyon ve farklı destek hizmetlerini bir arada sunan bütüncül bakım modeliyle hizmet veriyor. Üniversitenin resmi hastane sayfası merkezi Konya'da ve Türkiye'de bu alandaki ilk MS Yaşam Merkezi olarak tanımlıyor.

Merkezde hastaların nöroloji ve fiziksel tıp ve rehabilitasyon değerlendirmelerinin ardından kişisel ihtiyaçlarına göre farklı programlara yönlendirilmesi amaçlanıyor. Merkezin açıklamasına göre rehabilitasyon çalışmalarının yanı sıra psikolojik destek, beslenme danışmanlığı, pelvik taban rehabilitasyonu ve teknoloji destekli uygulamalardan da yararlanılıyor.

Multipl skleroz, merkezi sinir sistemini etkileyebilen kronik bir hastalık. Dünya Sağlık Örgütü, MS'in bilişsel, duygusal, motor, duyusal ve görsel işlevleri farklı düzeylerde etkileyebildiğini; belirtilerin ve hastalık seyrinin kişiden kişiye değişebildiğini belirtiyor. WHO ayrıca rehabilitasyonun işlevselliğin ve yaşam kalitesinin desteklenmesinde rol oynayabileceğini bildiriyor.

MS tedavisinin yanında günlük yaşam da merkeze alınıyor

Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve MS Yaşam Merkezi Sorumlusu Prof. Dr. Haluk Gümüş, merkezin yalnızca hastalığın nörolojik bulgularının tedavisine odaklanan bir yapı olarak tasarlanmadığını belirtti. Selçuk Üniversitesinin resmi merkez sayfasında da merkezin temel amacının MS ile yaşayan kişilerin yaşam kalitesini yükseltmek ve sosyal hayata katılımlarını desteklemek olduğu ifade ediliyor.

Gümüş, MS'in kişinin fiziksel durumunun yanı sıra psikolojik ve sosyal yaşamını da etkileyebildiğine işaret ederek şu değerlendirmeyi yaptı:

“MS yalnızca nörolojik bulgularla sınırlı bir hastalık değil; bireyin fiziksel, psikolojik ve sosyal yaşamını birlikte etkileyen kronik bir süreçtir.”

Bu nedenle merkezde farklı sağlık disiplinlerinin bir arada çalıştığı, ihtiyaçların hasta bazında değerlendirilerek kişiselleştirilmiş bir destek programı oluşturulmasının hedeflendiği belirtildi.

Nöroloji ve rehabilitasyon aynı bakım planında buluşuyor

Merkezin resmi bilgilerine göre hastalar nöroloji ve fiziksel tıp ve rehabilitasyon hekimleri tarafından değerlendiriliyor ve uygun rehabilitasyon programları planlanıyor. Bazı hastalar için pilates, yoga ve nefes çalışmaları gibi destekleyici uygulamalar da programlara dahil edilebiliyor. İdrar kaçırma yakınması bulunan uygun hastalarda pelvik rehabilitasyon uygulanabildiği belirtiliyor.

Merkezin duyurusunda psikoloji ve beslenme alanındaki desteğin de bütüncül bakım modelinin parçaları arasında bulunduğu kaydedildi.

Bu yapı, MS'in tek bir belirti üzerinden yönetilemeyen bir hastalık olması açısından önem taşıyor. WHO'ya göre MS; yürüme ve denge sorunlarından yorgunluk, kas sertliği, görme sorunları, duygudurum değişiklikleri ve mesane sorunlarına kadar farklı belirtilerle seyredebilir. Tedavi ve destek ihtiyaçlarının da kişinin belirtilerine ve hastalığın durumuna göre farklılaşması gerekiyor.

Robotik rehabilitasyon ve sanal gerçeklik uygulamaları kullanılıyor

Merkezin paylaştığı bilgilere göre geleneksel rehabilitasyon yöntemlerinin yanı sıra robot destekli rehabilitasyon sistemleri ve sanal gerçeklik teknolojileri de programlarda kullanılabiliyor.

Bu uygulamalarda denge, koordinasyon ve hareket kabiliyetinin desteklenmesine yönelik çalışmalar yapılırken, ergoterapi programlarıyla günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlığın korunması veya geliştirilmesi hedefleniyor.

Nörofeedback de merkezde kullanılan teknoloji destekli uygulamalar arasında yer alıyor. Hangi uygulamanın hangi hastada kullanılacağı ise hastanın klinik değerlendirmesi ve bireysel gereksinimleri doğrultusunda belirleniyor.

Dünya Sağlık Örgütü rehabilitasyonu, kişinin günlük yaşamında mümkün olan en yüksek bağımsızlık düzeyine ulaşmasını ve eğitim, çalışma, sosyal yaşam gibi alanlara katılımını destekleyen sağlık hizmetlerinin bir parçası olarak tanımlıyor. Rehabilitasyon ekiplerinin fizyoterapi, ergoterapi, psikoloji ve rehabilitasyon tıbbı gibi farklı uzmanlıklardan oluşabileceğini de vurguluyor.

Amaç hastaların bağımsızlığını ve yaşam kalitesini desteklemek

Prof. Dr. Haluk Gümüş, merkeze özellikle “Yaşam Merkezi” adının verilmesinin arkasında hastalık tedavisinin ötesine geçen bir yaklaşım bulunduğunu ifade etti.

Gümüş:

“Amacımız yalnızca rehabilitasyon hizmeti sunmak değil; MS ile yaşayan bireylerin yaşam enerjisini, bağımsızlığını ve toplumsal yaşama katılımını desteklemek.”

dedi.

Gümüş, robot destekli rehabilitasyon, sanal gerçeklik ve nörofeedback gibi uygulamaların multidisipliner yaklaşımla bir araya getirilmesinin hastaların yaşam kalitesini desteklemeyi amaçladığını belirtti.

Merkezin resmi tanıtımında da MS hastalarının sosyal yaşama uyumunu desteklemek ve uygun egzersiz programlarıyla yaşam kalitesini artırmak temel hedefler arasında gösteriliyor.

Psikolojik ve sosyal ihtiyaçlar da bakımın parçası

MS'in etkileri yalnızca hareket fonksiyonlarıyla sınırlı olmayabiliyor. Dünya Sağlık Örgütü, hastalığın duygusal ve bilişsel işlevleri de etkileyebildiğini ve bazı kişilerde depresyon dahil farklı sorunların görülebileceğini bildiriyor. Bu nedenle hastanın ihtiyaçlarının yalnızca nörolojik belirtiler üzerinden değerlendirilmemesi önem taşıyor.

MS Yaşam Merkezi'nin modelinde psikolojik danışmanlık ve beslenme desteğinin de diğer klinik uygulamalarla aynı yapı içerisinde planlanması bu yaklaşımın bir parçasını oluşturuyor.

Merkezin açıklamasında, hastaların ihtiyaç duydukları farklı desteklere tek bir yapı içerisinde ulaşabilmelerinin ve kendilerini hastalık sürecinde yalnız hissetmemelerinin hedeflendiği belirtildi.

Bu modelde tedaviyi yürüten nöroloji uzmanlarının yanı sıra rehabilitasyon, psikoloji, beslenme ve hastanın bireysel ihtiyacına göre farklı alanların sürece dahil edilmesi öngörülüyor.

Multidisipliner MS bakımına örnek oluşturması hedefleniyor

Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesinde faaliyet gösteren merkezin, yalnızca mevcut hastalara hizmet vermekle kalmayıp Türkiye'de MS yönetiminde multidisipliner bakım modellerinin yaygınlaşmasına da örnek olması hedefleniyor.

Selçuk Üniversitesi Hastanesinin resmi sayfasında Prof. Dr. Haluk Gümüş merkezin sorumlu hekimi olarak gösterilirken, merkezin MS hastalarının yaşam kalitesini artırmaya yönelik faaliyet yürüttüğü belirtiliyor.

Dünya Sağlık Örgütü de MS'in tedavisinin kişiye göre değiştiğini, hastalık yönetiminde semptomların azaltılması ve hastalığın ilerlemesinin kontrol altına alınmasının yanında yaşam kalitesinin geliştirilmesinin de temel hedeflerden biri olduğunu belirtiyor. Rehabilitasyon uzmanlarının işlevsellik ve bağımsızlığın desteklenmesindeki rolüne özellikle dikkat çekiliyor.

Merkezde uygulanacak bütüncül modelin sonuçları ise hastaların uzun dönemli takibi, bireysel kazanımlar ve programların klinik değerlendirmeleriyle daha net ortaya çıkacak.

MediCenterTV.com