Göz alerjisinde 4 tetikleyici: Polen, akar, küf ve hava kirliliği

Bilge Türk | Medicentert Tv

İSTANBUL, TÜRKİYE — Yaz aylarında açık havada geçirilen sürenin artmasıyla polen ve çevresel alerjenlere maruziyet de yükselirken, gözlerde kaşıntı, kızarıklık, sulanma ve yanma gibi alerjik yakınmalar daha belirgin hale gelebiliyor.

Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Özgür Çakıcı, özellikle iki gözde birden ortaya çıkan yoğun kaşıntı ve sulanmanın göz alerjisi açısından önemli bir ipucu olabileceğini belirtiyor. Çakıcı, tekrarlayan veya şiddetlenen şikâyetlerin geçici bir rahatsızlık olarak görülmemesi ve gerektiğinde göz hekimine başvurulması gerektiğini vurguluyor.

Alerjik konjonktivit, göz yüzeyinin bir alerjene verdiği inflamatuvar yanıt olarak tanımlanıyor. Polenler mevsimsel, ev tozu akarları gibi alerjenler ise yıl boyunca sürebilen yakınmalarla ilişkili olabiliyor. Amerikan Oftalmoloji Akademisi'nin EyeWiki kaynağında da polen, ev tozu akarları, küf ve hayvan kaynaklı alerjenler başlıca çevresel tetikleyiciler arasında gösteriliyor.

İki gözde yoğun kaşıntı ve sulanma önemli bir ipucu

Göz alerjisinde en sık karşılaşılan belirtiler arasında kaşıntı, kızarıklık, sulanma ve yanma hissi yer alıyor.

Çakıcı'ya göre özellikle belirtilerin her iki gözde birden görülmesi ve yoğun kaşıntının eşlik etmesi alerjik süreci düşündürebiliyor.

Göz belirtilerine burun akıntısı, hapşırma veya burun tıkanıklığı da eşlik edebiliyor. Göz ve burun alerjisinin birlikte görüldüğü bu tablo alerjik rinokonjonktivit olarak adlandırılıyor.

Çakıcı, Türkiye'nin farklı bölgelerinde yapılan çalışmaların özellikle çocuklar ve gençler arasında göz ve burun alerjisinin yaygın olduğuna işaret ettiğini belirtiyor.

Her kızarıklık veya sulanmanın ise otomatik olarak alerji anlamına gelmediğini unutmamak gerekiyor. Enfeksiyonlar, göz kuruluğu ve göz yüzeyini etkileyen başka rahatsızlıklar da benzer belirtilere yol açabiliyor. Bu nedenle uzun süren, sık tekrarlayan veya şiddetlenen yakınmalarda doğru tanı önem taşıyor.

1. Polenler: Bahar ve yaz aylarında maruziyet artıyor

Ağaçlardan, çimenlerden ve yabani otlardan yayılan polenler, mevsimsel göz alerjisinin en önemli tetikleyicileri arasında bulunuyor.

Özellikle bahar ve yaz dönemlerinde polen yoğunluğu arttığında duyarlı kişilerde göz kaşıntısı, sulanma ve kızarıklık daha belirgin hale gelebiliyor.

Rüzgârlı günlerde polenlerin havada daha kolay taşınması nedeniyle dış ortam maruziyeti de artabiliyor.

Çakıcı, polen yoğunluğunun yüksek olduğu dönemlerde dışarıda geçirilen sürenin mümkün olduğunca azaltılmasını ve dış ortamda güneş gözlüğü kullanılmasını öneriyor.

Bir başka önemli nokta ise gözleri ovuşturmamak.

Kaşıntı nedeniyle gözleri sürekli ovuşturmak kısa süreli bir rahatlama hissi oluşturabilse de göz yüzeyindeki tahrişi artırabiliyor. Uzmanlar bu nedenle kaşıntının devam ettiği durumlarda gözleri ovuşturmak yerine uygun değerlendirme ve tedaviye yönelmeyi öneriyor.

2. Ev tozu ve akarlar yıl boyunca şikâyete neden olabilir

Göz alerjisinin kaynağı yalnızca dış ortam değil.

Ev tozu akarları özellikle yatak, yastık, halı, döşemeli mobilya ve diğer kumaş yüzeylerde bulunabiliyor ve hassas kişilerde mevsimden bağımsız olarak alerjik yakınmalara yol açabiliyor.

Bu nedenle yaşam alanlarının düzenli olarak havalandırılması, toz birikiminin azaltılması ve yatak-yastık gibi tekstil ürünlerinin uygun şekilde temizlenmesi önem taşıyor.

Evcil hayvanlardan kaynaklanan deri döküntüleri ve diğer alerjenler de hassas kişilerde belirtileri artırabiliyor. Amerikan Oftalmoloji Akademisi kaynaklarında hayvan kepeği ve ev tozu akarları, yıl boyu sürebilen alerjik konjonktivitte karşılaşılan çevresel faktörler arasında gösteriliyor.

Kişinin hangi alerjene karşı duyarlı olduğunun bilinmesi, korunma önlemlerinin daha doğru planlanmasını sağlayabiliyor.

3. Küf: Nemli ortamlar göz yakınmalarını artırabilir

Nemli alanlarda gelişen küfler de göz alerjisi açısından dikkate alınması gereken çevresel faktörler arasında yer alıyor.

Çakıcı'ya göre özellikle nemli ve yeterince havalandırılmayan ortamlarda küf kaynaklı maruziyet, duyarlı kişilerde göz yüzeyindeki yakınmaların artmasına katkıda bulunabiliyor.

Bu nedenle evin düzenli havalandırılması ve sürekli nem oluşan alanların kontrol edilmesi önem taşıyor.

Banyo, mutfak, bodrum ve pencere kenarları gibi nemin yoğunlaşabileceği alanlarda küf oluşumunun önlenmesi yalnızca göz alerjisi açısından değil, genel iç ortam hava kalitesi açısından da önem taşıyor.

Küf ile birlikte başka alerjenlere de maruz kalınıyorsa gözlerde kaşıntı, sulanma ve rahatsızlık hissi daha belirgin hale gelebiliyor.

4. Hava kirliliği göz yüzeyini tahriş edebilir

Dördüncü önemli çevresel etken ise hava kirliliği.

Kirli hava doğrudan bir alerjen olmaktan ziyade göz yüzeyinde tahrişi artırabilen bir çevresel yük oluşturabiliyor. Alerjik yatkınlığı bulunan kişilerde başka tetikleyicilerle birlikte maruz kalındığında şikâyetlerin daha belirgin hissedilmesine neden olabiliyor.

Çakıcı, hava kirliliğinin yoğun olduğu zamanlarda mümkünse dışarıda geçirilen sürenin azaltılmasını öneriyor.

Değişen çevresel koşullar ve hava kirliliğinin alerjik hastalıklarla ilişkisi de bilim dünyasında üzerinde giderek daha fazla çalışılan konular arasında bulunuyor.

Özellikle polen yoğunluğunun ve hava kirliliğinin aynı dönemde yüksek olduğu günlerde hassas kişilerin maruziyetlerini azaltmaları önem kazanıyor.

Kortizonlu göz damlalarını doktor önerisi olmadan kullanmayın

Göz alerjisindeki en önemli uyarılardan biri tedavide kullanılan ilaçlarla ilgili.

Çakıcı, kortizon içeren göz damlalarının doktor önerisi olmadan kesinlikle kullanılmaması gerektiğini vurguluyor.

“Yanlış veya uzun süreli kortizon kullanımı göz tansiyonunda yükselme ve katarakt gibi ciddi sorunlara yol açabilir.”

Steroid içeren göz damlaları bazı ağır alerjik göz hastalıklarında hekim tarafından kullanılabiliyor; ancak bunların kontrolsüz veya uzun süreli kullanımı uygun değil. Moorfields Eye Hospital da steroid göz damlalarının ağır alerjik konjonktivit olgularında göz hastalıkları değerlendirmesi sonrasında kullanılmasını öneriyor.

Göz çevresinde ve gözde uzun süreli steroid kullanımının göz içi basıncında artış, glokom ve katarakt riskleriyle ilişkili olabileceği oftalmoloji kaynaklarında da belirtiliyor.

Bu nedenle daha önce başka bir rahatsızlık için alınmış göz damlalarının yeni gelişen kızarıklık veya kaşıntıda gelişigüzel kullanılması yerine, şikâyetin nedeninin belirlenmesi gerekiyor.

Göz alerjisinden korunmak için günlük önlemler önemli

Göz alerjisi birçok kişide alerjen maruziyetinin azaltılması ve uygun tedaviyle kontrol altına alınabiliyor.

Çakıcı'nın önerilerinde özellikle tetikleyicileri tanımak, gözleri ovuşturmamak, polen yoğunluğunun arttığı dönemlerde korunmak, ev içi toz ve nemi azaltmak ve şikâyetler devam ettiğinde göz hekimine başvurmak öne çıkıyor.

Güneş gözlüğü kullanımı dış ortamda gözlerin polen ve rüzgârla doğrudan temasını azaltmaya yardımcı olabilirken, evin düzenli havalandırılması ve tekstil yüzeylerinin temiz tutulması da iç ortam alerjenlerine karşı alınabilecek önlemler arasında bulunuyor.

Özellikle belirtiler sürekli hale geliyorsa, günlük yaşamı etkiliyorsa veya uygulanan basit önlemlere rağmen düzelmiyorsa muayene geciktirilmemeli.

Çakıcı, göz alerjisinin toplumda zaman zaman geçici bir rahatsızlık olarak görülebildiğini ancak tekrarlayan yakınmaların ihmal edilmemesi gerektiğini belirtiyor:

“Göz alerjisini hafife almayın; tetikleyicileri tanıyın, gözlerinizi ovuşturmayın ve şikâyetleriniz devam ediyorsa mutlaka göz hekimine başvurun.”

MediCenterTV.com