Kedilerde göz akıntısı klamidya kaynaklı olabilir: Belirtiler ve korunma

Bilge Türk | MediCenter TV

İSTANBUL, TÜRKİYE — Chlamydia felis enfeksiyonu, özellikle genç ve çok kedili ortamlarda yaşayan kedilerde yoğun göz akıntısı ve konjonktivite yol açabiliyor; belirtiler görüldüğünde veteriner değerlendirmesi geciktirilmemeli.

Boehringer Ingelheim Türkiye tarafından paylaşılan bilgilendirmede, kedi klamidyasının yakın temasın yoğun olduğu evler, üretim yerleri, barınaklar ve geçici konaklama alanlarında birden fazla kediyi etkileyebileceğine dikkat çekildi. Ancak her göz akıntısının klamidya anlamına gelmediği, benzer belirtilerin başka enfeksiyonlarda ve göz hastalıklarında da görülebildiği unutulmamalı.

Hastalık çoğunlukla kedinin gözlerini etkiliyor

Chlamydia felis, kedilere uyum sağlamış ve çoğalabilmek için canlı hücrelere ihtiyaç duyan bir bakteridir. En önemli hedefi göz kapağının iç yüzünü ve gözün beyaz bölümünü örten konjonktiva dokusudur.

Enfeksiyon başlangıçta tek gözde kızarıklık, sulanma ve akıntıyla ortaya çıkabilir; ilerleyen günlerde diğer göz de etkilenebilir. Göz çevresinde şişlik, göz kapaklarını kısma, sık göz kırpma ve üçüncü göz kapağında belirginleşme görülebilir. Başlangıçta şeffaf olan akıntı daha sonra yoğun ve sarı-yeşil görünümlü hâle gelebilir.

Belirtiler çoğunlukla genç kedilerde ortaya çıkıyor. Avrupa Kedi Hastalıkları Danışma Kurulunun güncellenmiş kılavuzuna göre hastalık özellikle dokuz aylıktan küçük kedilerde görülürken, beş yaşın üzerindeki kedilerde C. felis enfeksiyonu daha düşük olasılık taşıyor.

Hafif hapşırma ve burun akıntısı tabloya eşlik edebilse de enfeksiyonun temel bulgusu gözlerdeki konjonktivittir. Yalnızca solunum belirtileri bulunan, ancak gözlerinde konjonktivit görülmeyen bir kedide öncelikle başka nedenlerin araştırılması gerekir. Bakterinin kedilerde zatürreye yol açması ise nadir kabul ediliyor.

Çok kedili ortamlarda bulaşma riski artıyor

Bakteri çevrede uzun süre canlı kalamadığı için bulaşma çoğunlukla kediler arasındaki doğrudan ve yakın temasla gerçekleşiyor. En önemli bulaşma kaynağını enfekte kedinin göz salgıları oluşturuyor.

Aynı ortamda uyuyan, birbirini yalayan veya yakın temas kuran kedilerde enfeksiyon daha kolay yayılabiliyor. Yoğun biçimde kirlenmiş ortamlarda taşıma çantaları, bakım malzemeleri, eller ve ortak yüzeyler de bulaşmaya aracılık edebilir. Bununla birlikte çevresel bulaşmanın, doğrudan temasa göre daha sınırlı olduğu belirtiliyor.

Yavru kediler, çok kedili evlerde yaşayanlar, barınak ve üretim yerlerinde bulunanlar ile kedi otellerine veya toplu bakım alanlarına düzenli giden kediler daha dikkatli izlenmeli. Eve yeni bir kedi alınırken ayrı bir odada gözlem yapılması ve veteriner kontrolünün tamamlanması, yalnız klamidya için değil diğer bulaşıcı hastalıklar bakımından da koruyucu olabilir.

Boehringer Ingelheim Türkiye Pet İş Birimi Müdürü Veteriner Hekim Orkun Bürün, koruyucu planın kedinin yaşam koşullarına göre hazırlanması gerektiğini belirtti:

“Her kedinin yaşam koşullarına uygun koruyucu sağlık planı veteriner hekim rehberliğinde oluşturulmalı.”

Her göz akıntısı klamidya anlamına gelmiyor

Kedilerde göz kızarıklığı ve akıntısının tek nedeni Chlamydia felis değildir. Kedi herpesvirüsü, kalisivirüs, mikoplazma enfeksiyonları, göze kaçan yabancı cisimler, kornea çizikleri, göz kapağı sorunları ve farklı iltihabi hastalıklar benzer belirtiler oluşturabilir.

Özellikle kedinin gözünü sürekli kapalı tutması, ışığa bakamaması, göz yüzeyinde bulanıklık oluşması veya belirgin ağrı göstermesi durumunda kornea hasarı ihtimali de değerlendirilmelidir. Kornea ülserleri zamanında tedavi edilmediğinde görmeyi tehdit eden sonuçlara yol açabileceğinden muayene ertelenmemelidir.

Veteriner hekim öncelikle kedinin yaşı, yaşam alanı, aşı geçmişi, yeni kedilerle teması ve belirtilerin ne zaman başladığı hakkında bilgi alır. Gözün yüzeyi, kapaklar ve üçüncü göz kapağı muayene edilir; gerektiğinde korneada yara bulunup bulunmadığını değerlendiren özel boyama testleri uygulanabilir.

Klamidya şüphesini yalnız belirtilere bakarak kesinleştirmek mümkün değildir. Çünkü birden fazla enfeksiyon aynı anda bulunabilir ve görünüm bakımından birbirine benzeyen tablolar ortaya çıkabilir.

Kesin tanıda PCR testi kullanılabiliyor

Chlamydia felis tanısının desteklenmesinde, konjonktivadan alınan sürüntü örneğinde bakterinin genetik materyalini araştıran PCR testi öne çıkıyor. Bazı durumlarda ağız ve boğaz bölgesinden de örnek alınabiliyor.

Test örneğinin doğru zamanda ve uygun bölgeden alınması önem taşıyor. Daha önce kullanılan göz ilaçları veya antibiyotikler sonucu etkileyebileceğinden, kedinin kullandığı tüm ürünlerin veterinere bildirilmesi gerekiyor.

Göz akıntısının görünümüne bakarak evde antibiyotik veya insanlara ait göz damlası kullanılmamalı. Bazı insan ilaçları kediler için uygun olmayabilir; ayrıca yanlış tedavi asıl hastalığın tanınmasını geciktirebilir.

Veteriner hekim, klamidya saptandığında genellikle sistemik antibiyotik tedavisi planlıyor. Güncel veteriner kaynaklarında tedavinin çoğunlukla en az dört hafta sürdüğü, klinik belirtiler azalsa bile veterinerin belirlediği sürenin tamamlanması gerektiği belirtiliyor. Bazı vakalarda bakterinin ortadan kaldırılması için daha uzun tedavi gerekebiliyor.

Aynı evdeki diğer kediler de değerlendirilmeli

Çok kedili bir evde yalnız belirti gösteren kedinin tedavi edilmesi yeterli olmayabilir. Bazı kediler henüz belirti göstermeden bakteriyi taşıyabilir veya enfeksiyonun başlangıç döneminde bulunabilir.

Bu nedenle veteriner hekim, aynı ortamda yaşayan tüm kedilerin muayene edilmesini ve koşullara göre eş zamanlı tedavi uygulanmasını önerebilir. Profesyonel veteriner kaynakları, enfeksiyon doğrulanan çok kedili hanelerde bütün kedilerin birlikte ele alınmasının tekrarlama ve yeniden bulaşma riskini azaltabileceğini bildiriyor.

Tedavi sürecinde göz çevresindeki akıntı veterinerin önerdiği yöntemle nazikçe temizlenmeli; her kedi için ayrı bez veya pamuk kullanılmalı. Mama ve su kapları düzenli temizlenmeli, bakım sonrasında eller yıkanmalı ve hasta kediyle sağlıklı kediler arasındaki yakın temas mümkün olduğunca sınırlandırılmalıdır.

Uygun tedavi başlandığında belirtiler kısa sürede hafifleyebilir. Ancak gözlerin görünümünün düzelmesi bakterinin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez. Tedavinin erken kesilmesi enfeksiyonun devam etmesine veya belirtilerin yeniden ortaya çıkmasına neden olabilir.

Klamidya aşısı her kedi için rutin kabul edilmiyor

Klamidya felis aşısı, tüm kedilere uygulanması gereken temel aşılardan biri değil; risk değerlendirmesine göre kullanılan “temel olmayan” aşılar arasında yer alıyor.

Dünya Küçük Hayvan Veteriner Hekimleri Birliğinin güncel aşı kılavuzu, temel olmayan aşıların kedinin yaşam biçimi, bulunduğu bölge ve hastalıkla karşılaşma ihtimali dikkate alınarak planlanmasını öneriyor. Çok kedili yaşam alanları, üretim yerleri, barınaklar veya daha önce klamidya vakası görülen ortamlar aşılamanın değerlendirilebileceği durumlar arasında bulunuyor.

Aşı enfeksiyona karşı yüzde yüz koruma sağlamıyor. Bununla birlikte hastalığın görülme olasılığını ve klinik belirtilerin şiddetini azaltmaya yardımcı olabiliyor. Aşının gerekli olup olmadığı ve tekrar takvimi, kedinin yaşı, sağlık durumu ve temas riski üzerinden veteriner hekim tarafından belirlenmeli.

Klamidya felis esas olarak kedilere uyumlu bir bakteridir. İnsanlara bulaşma çok nadir bildirilmiştir; yine de enfekte kedinin göz akıntısıyla temas sonrasında ellerin yıkanması ve özellikle bağışıklığı baskılanmış kişilerin hijyen kurallarına dikkat etmesi öneriliyor.

Kedide göz akıntısı, şişlik, belirgin kızarıklık, sık göz kırpma, iştahsızlık veya solunum güçlüğü görülmesi durumunda belirtilerin kendiliğinden geçmesi beklenmemeli. Erken muayene hem göz sağlığının korunmasına hem de aynı ortamda yaşayan diğer kedilere bulaşmanın sınırlandırılmasına yardımcı olabilir.

MediCenterTV.com