Kadın arkadaşlıkları ruh sağlığını güçlendiriyor: Uzmandan uyarılar

Bilge Türk | Medicentert Tv

İSTANBUL, TÜRKİYE — Güven, empati ve karşılıklı duygusal paylaşıma dayanan kadın arkadaşlıkları stresle baş etmeyi kolaylaştırıp yalnızlık hissini azaltabilirken, eleştirel ve değersiz hissettiren ilişkiler ruh sağlığı üzerinde ters etki yaratabiliyor.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog İpek Erol, yetişkinlik döneminde arkadaşlık ilişkilerinin önemli bir sosyal destek kaynağı olduğunu belirterek, özellikle güvenilir ilişkilerin psikolojik dayanıklılığı destekleyebildiğini söyledi.

Erol, güçlü arkadaşlıkların profesyonel psikolojik desteğin yerine geçmediğinin de altını çizerek yoğun kaygı, depresyon, travma belirtileri veya kişinin günlük işlevselliğini belirgin biçimde etkileyen durumlarda uzman desteğine başvurulması gerektiğini ifade etti.

Yetişkinlikte duygusal ihtiyaçların bir bölümü arkadaşlıklarla karşılanıyor

İnsanların yaşamın ilk dönemlerinden itibaren ilişkiler yoluyla güven, aidiyet ve duygusal düzenleme becerileri geliştirdiğini belirten Erol, yetişkinlikte bu ihtiyaçların önemli bölümünün arkadaşlık ilişkileri aracılığıyla da karşılanabildiğini söyledi.

Kadınlar arasında kurulan yakın arkadaşlıklarda duyguların açık biçimde ifade edilmesi, zor yaşam olaylarının paylaşılması ve kişinin yalnız olmadığını hissetmesi öne çıkan unsurlar arasında bulunuyor.

Erol, özellikle kişinin kendisini güvende hissettiği bir arkadaşlık ilişkisinde yaşadığı sorunları konuşabilmesinin duyguların düzenlenmesine yardımcı olabileceğini belirtti.

Yaşanan olayın başka biriyle paylaşılması, kişinin zihninde tekrar eden düşünceleri düzenlemesini ve yaşanan durumu daha gerçekçi bir çerçevede değerlendirmesini kolaylaştırabiliyor.

Güvenilir arkadaşlıklar stresle baş etmeyi kolaylaştırabiliyor

Psikolojik sağlamlığın yalnızca kişinin bireysel özelliklerinden oluşmadığını vurgulayan Klinik Psikolog İpek Erol, sosyal desteğin de önemli bir koruyucu unsur olduğunu ifade etti.

Kadın arkadaşlıklarında görülebilen empatik dinleme, karşılıklı paylaşım ve onaylanma hissinin özellikle yoğun stres dönemlerinde destek sağlayabileceğini belirten Erol şöyle konuştu:

“Psikoloji literatüründe sosyal destek, depresyon ve anksiyete açısından en önemli koruyucu faktörlerden biri olarak kabul edilir.”

Güven duyulan bir kişinin varlığının yaşanan yükün paylaşılmasını kolaylaştırabileceğini belirten Erol, bunun yalnızlık algısını azaltabileceğine dikkat çekti.

Erol ayrıca güvenli sosyal etkileşimlerin biyolojik düzeyde de bazı etkiler gösterebildiğini belirterek oksitosin salınımındaki artışın stres sisteminin daha dengeli çalışmasına katkı sağlayabileceğini ve kişinin kendisini daha sakin hissetmesini destekleyebileceğini ifade etti.

Bununla birlikte bu tür etkilerin her kişide ve her arkadaşlık ilişkisinde aynı şekilde ortaya çıkmayacağı unutulmamalı.

Her arkadaşlık ruh sağlığı açısından koruyucu değil

Arkadaşlığın varlığının tek başına olumlu bir psikolojik etki yaratmaya yetmediğine işaret eden Erol, ilişkinin niteliğinin belirleyici olduğunu söyledi.

Sürekli eleştirilen, küçümsenen, kıyaslanan veya değersiz hissettirilen bir arkadaşlık ilişkisinin destek sağlamak yerine kişinin psikolojik yükünü artırabileceğini belirten Erol:

“Koruyucu olan unsur, ilişkinin varlığı kadar niteliğidir.”

dedi.

Çocuklukta arkadaşlıkların aynı okul, mahalle veya oyun ortamı sayesinde daha doğal biçimde gelişebildiğini hatırlatan Erol, yetişkinlik döneminde ise iş, aile ve diğer sorumlulukların yeni ilişkiler kurmaya ayrılabilecek zamanı azaltabildiğini ifade etti.

Geçmişte yaşanan güven ihlalleri ve hayal kırıklıkları da yeni bir arkadaşlıkta yakınlık kurmayı zorlaştırabiliyor.

Buna karşın yetişkinlik döneminde daha seçici ve yavaş gelişen ilişkilerin zaman içinde daha derin ve kalıcı arkadaşlıklara dönüşebildiği belirtiliyor.

Sosyal medya kıyaslamayı artırabiliyor

Kadın arkadaşlıklarını etkileyen güncel başlıklardan biri de sosyal medya kullanımı.

İpek Erol, Sosyal Karşılaştırma Teorisi kapsamında insanların kendi yeterliliklerini değerlendirebilmek için çevrelerindeki kişilerle doğal olarak karşılaştırma yaptığını hatırlattı.

Sorunun, kişinin öz değerini büyük ölçüde dışarıdan aldığı onaya bağladığı durumlarda daha belirgin hale gelebildiğini ifade eden Erol, sosyal medyanın bu karşılaştırmaları sürekli görünür kılabildiğine dikkat çekti.

Kadınların toplumda görünüş, gençlik, annelik, kariyer, ilişki durumu ve bakım verme rolleri üzerinden değerlendirilmesinin de kıyaslamayı artırabileceğini belirten Erol, idealize edilmiş sosyal medya paylaşımlarının kişinin kendi yaşamını yetersiz görmesine neden olabileceğini söyledi.

Başka bir kişinin başarısının tehdit olarak algılanmasının çoğu zaman o kişiden çok bireyin kendi benlik değerini nasıl deneyimlediğiyle ilişkili olabileceğini ifade etti.

Sağlıklı arkadaşlıklarda ise rekabetin yerine karşılıklı destek ve birlikte gelişebilme kapasitesinin öne çıktığını belirtti.

Sağlıklı arkadaşlıklarda sınırlar da önemli

Yakın bir arkadaşın kişinin yaşadığı sorunları dinlemesi önemli bir destek sağlayabilir. Ancak Erol, arkadaşlıkların taşıyabileceği duygusal yükün de sınırsız olmadığını vurguladı.

Aynı sorunların sürekli olarak tek bir arkadaş üzerinden işlenmesi karşı tarafın duygusal kapasitesini zorlayabilir ve ilişkinin dengesini bozabilir.

Bu nedenle sağlıklı arkadaşlıklarda yalnızca karşılıklı destek değil, karşılıklı sınırlar da bulunması gerekiyor.

Arkadaşların birbirinin ihtiyaçlarını dinlemesi kadar, gerektiğinde dinlenmeye veya kişisel alana ihtiyaç duyduğunu ifade edebilmesi de ilişkinin sürdürülebilirliği açısından önem taşıyor.

Erol, kadın arkadaşlıklarının ruh sağlığı üzerindeki en güçlü özelliklerinden birinin empati, dayanışma ve birlikte gelişme imkânı olduğunu ifade etti.

Arkadaş desteği psikoterapinin yerine geçmiyor

Klinik Psikolog İpek Erol, yakın arkadaşlık ile psikoterapinin birbirinden farklı ihtiyaçlara hizmet ettiğini özellikle vurguladı.

Arkadaşlık kişinin günlük yaşamındaki duygusal paylaşım ve sosyal destek ihtiyacını karşılayabilirken psikoterapi, ruhsal süreçlerin bilimsel yöntemler ve mesleki etik çerçevesinde ele alındığı profesyonel bir çalışma alanı.

Erol bu farkı şöyle anlattı:

“Arkadaş, yaşamın içinde yanında yürüyen kişidir; psikolog ise bilimsel bilgi ve etik çerçeve içinde ruhsal süreçlere eşlik eden uzmandır.”

Yoğun kaygı, depresyon, travmaya ilişkin belirtiler, günlük yaşamda belirgin işlev kaybı veya kendine zarar verme ve intihar düşüncelerinin bulunduğu durumlarda yalnızca arkadaş desteğiyle yetinilmemesi ve profesyonel ruh sağlığı desteğinin sürecin temel parçası olması gerektiğini belirtti.

Sonuç olarak kadın arkadaşlıklarının ruh sağlığı üzerindeki olumlu etkisinin yalnızca birlikte geçirilen zamandan değil; güven, empati, karşılıklılık, kabul ve sağlıklı sınırlar içeren ilişkinin niteliğinden kaynaklandığı vurgulanıyor.

MediCenterTV.com